Rosnąca presja konkurencyjna ze strony Chin może przesądzić o przyszłości europejskiej motoryzacji. To jeden z ważniejszych wniosków raportu „Polska – Europa – Chiny. Współpraca czy pułapka uzależnienia?”, przygotowanego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Ośrodek Studiów Wschodnich przy wsparciu Ministerstwa Rozwoju i Technologii. W pracach nad publikacją uczestniczyło również Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych, wnosząc perspektywę sektora, który już dziś znajduje się na pierwszej linii globalnej rywalizacji gospodarczej. Raport pokazuje, że stawką nie jest wyłącznie konkurencyjność europejskich firm, ale także bezpieczeństwo gospodarcze, miejsca pracy i utrzymanie potencjału przemysłowego Europy.
Motoryzacja w centrum geopolitycznej gry
Rosnąca ekspansja Chin coraz silniej wpływa na europejski rynek – również w Polsce. Z roku na rok przybywa samochodów produkowanych w Chinach, a chińskie marki coraz odważniej odbierają udziały rynkowe europejskim producentom. Zmienia się rynek nowych pojazdów oraz cały ekosystem motoryzacyjny – od producentów części, przez dostawców technologii, po międzynarodowe łańcuchy dostaw.
Dla Polski stawka jest wyjątkowo wysoka. Motoryzacja od lat pozostaje jednym z filarów krajowej gospodarki, odpowiada za znaczącą część eksportu i daje zatrudnienie setkom tysięcy osób. Dlatego decyzje podejmowane dzisiaj w Brukseli i europejskich stolicach będą miały bezpośredni wpływ na przyszłość polskich przedsiębiorstw, inwestycji i miejsc pracy.
– Europejska motoryzacja znalazła się w punkcie zwrotnym. Z jednej strony korzystamy z globalnych powiązań gospodarczych, z drugiej coraz wyraźniej widzimy, jak duże znaczenie dla bezpieczeństwa i konkurencyjności mają odporne łańcuchy dostaw oraz równe zasady gry. Dla producentów i dystrybutorów części istotne jest, aby Europa prowadziła spójną, przewidywalną politykę wobec Chin – opartą na partnerstwie tam, gdzie jest ono możliwe, ale również na skutecznej ochronie własnego potencjału przemysłowego. To od tych decyzji będzie zależeć przyszłość naszej branży, a także setek tysięcy miejsc pracy w Polsce i Europie – mówi Tomasz Bęben, Prezes Stowarzyszenia Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych.
Zaangażowanie SDCM w przygotowanie raportu nie jest przypadkowe. Firmy członkowskie są integralną częścią europejskich i światowych łańcuchów dostaw, dlatego skutki zmian geopolitycznych odczuwają jako jedne z pierwszych. Ich doświadczenie pokazuje, że decyzje podejmowane aktualnie będą decydować o konkurencyjności polskiej i europejskiej motoryzacji na wiele kolejnych lat.
„Chiński szok 2.0” już trwa
Raport nie pozostawia złudzeń – Europa mierzy się z nową falą globalnej konkurencji. Według danych przedstawionych w raporcie, nadwyżka handlowa Chin przekroczyła 1 bilion dolarów rocznie, osiągając poziom bliski 1% światowego PKB – najwyższy od czasów Stanów Zjednoczonych po II wojnie światowej.
Autorzy określają to zjawisko jako „chiński szok 2.0”. W przeciwieństwie do pierwszej fali z początku XXI wieku, obecna uderza w samo serce europejskiej gospodarki – motoryzację, przemysł maszynowy, chemiczny oraz zielone technologie. To efekt wieloletniej, konsekwentnie realizowanej strategii przemysłowej Pekinu, a nie wyłącznie przewagi kosztowej.
Liczby, które mówią wszystko
Raport pokazuje, że skutki odczuwalne są już teraz:
- 87 mld euro – tyle wartości dodanej odpłynęło z europejskiego przemysłu do Chin tylko w 2025 roku.
- 11,4 mld euro – tyle wyniosły straty polskiej gospodarki.
- 22% europejskiego rynku samochodów elektrycznych (BEV) należy już do producentów z Chin.
- Ponad 95% instalacji fotowoltaicznych w UE wykorzystuje ogniwa wyprodukowane w Chinach.
- Około 45 tys. miejsc pracy w Polsce może znaleźć się pod presją rosnącej konkurencji – przede wszystkim w sektorze baterii, części motoryzacyjnych, AGD i hutnictwa.
To oznacza, że dyskusja o relacjach gospodarczych z Chinami przestała być debatą o handlu. Teraz mówimy o tym, czy Europa utrzyma zdolność do produkcji kluczowych technologii, zachowa miejsca pracy i pozostanie konkurencyjna w najważniejszych sektorach przemysłu.
Potrzebna nowa strategia dla Europy
Europa stoi dziś przed strategicznym wyborem, którego konsekwencje będą odczuwalne przez kolejne dekady. Od decyzji podejmowanych teraz zależy przyszłość branży motoryzacyjnej, ale też zdolność europejskiego przemysłu do konkurowania na światowych rynkach, utrzymania miejsc pracy oraz zachowania technologicznej i gospodarczej suwerenności. Raport jest wyraźnym sygnałem, że czas doraźnych reakcji dobiegł końca. Jeśli Europa chce pozostać globalnym liderem przemysłu, musi zacząć działać z taką samą konsekwencją i długoterminową perspektywą, z jaką od lat realizowana jest strategia gospodarcza Chin.
Współpraca – tak. Naiwność – nie.
LINK DO RAPORTU: Polska — Europa — Chiny: współpraca czy pułapka uzależnienia? | Raport ZPP × OSW
Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM) to ponad 250 największych marek przemysłu i rynku części motoryzacyjnych, reprezentujących interesy przemysłu, handlu i usług o wartości blisko 140 mld złotych rocznie tworzących ponad 330 000 miejsc pracy. SDCM należy do największych organizacji europejskich takich jak: CLEPA (Europejskie Stowarzyszenie Producentów Części Motoryzacyjnych) i FIGIEFA (Międzynarodowa Federacja Niezależnych Dystrybutorów Motoryzacyjnych).
