Europejski rynek wtórny motoryzacji przechodzi dziś dynamiczną transformację, napędzaną rozwojem technologii, rosnącymi wymaganiami klimatycznymi oraz nowymi regulacjami. Jednym z kluczowych elementów tej zmiany jest dostęp do danych z pojazdów, który - zdaniem branży - nadal wymaga doprecyzowania w ramach unijnego Data Act. To właśnie ten temat był jednym z głównych wątków 17. edycji CLEPA Aftermarket Conference, która odbyła się w dniach 18-19 marca w Brukseli. W wydarzeniu wzięło udział ponad 200 przedstawicieli sektora, ekspertów oraz instytucji europejskich, dyskutując o kierunkach rozwoju rynku i wyzwaniach, jakie stoją przed branżą.
CLEPA: brak jasnych zasad dostępu do danych zagrożeniem dla konkurencyjności Europy
- Przystępna cenowo mobilność jest kluczowa dla zaufania konsumentów i rozwiązań mobilnych dla całego społeczeństwa. Dane mają ogromny potencjał dla efektywności kosztowej oraz odporności tego sektora. Opóźnienia we wdrażaniu ram umożliwiających otwarte i uczciwe rynki danych grożą znacznymi stratami dla firm każdej wielkości od MŚP po korporacje międzynarodowe – i mogą ostatecznie osłabić konkurencyjność Europy na szybko zmieniającym się rynku - podkreślił sekretarz generalny CLEPA Benjamin Krieger.
Brak standaryzacji i rozbieżności między producentami, czyli Data Act w praktyce
Dr Jens Knodel (Caruso) zaprezentował wyniki Connected Vehicle Field Test (CVFT) 5.0, które pokazują realne problemy z wdrażaniem nowych przepisów. Mimo wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących zakresu udostępnianych danych, producenci pojazdów stosują różne interpretacje. W efekcie rynek mierzy się z brakiem standaryzowanych danych w czasie rzeczywistym, różnicami w zakresie udostępnianych informacji oraz niejasnymi zasadami wyceny danych.
- Data Act to ważny pierwszy krok, ale w obecnym kształcie nie stanowi jeszcze impulsu, który realnie zachęciłby inwestorów - co ma kluczowe znaczenie w coraz bardziej niestabilnym otoczeniu gospodarczym. Kolejnym etapem, przy wsparciu Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich, powinno być doprecyzowanie oraz rozszerzenie wytycznych Komisji tak, aby lepiej odzwierciedlały realia konkurencyjne i zapewniały bardziej sprawiedliwy dostęp do rynku - zaznaczył Frank Schlehuber.
MVBER do zmiany po 2028 roku. Nowe realia wymagają nowych przepisów
Kwestia konkurencji była jednym z kluczowych tematów konferencji. Anne Federle (Bird & Bird) zwróciła uwagę, że obowiązujące rozporządzenie MVBER wymaga aktualizacji, aby nadążyć za zmieniającymi się modelami biznesowymi i postępem technologicznym. Coraz wyraźniejsze ograniczenia w dostępie do rynku niezależnego oraz rosnące trudności w egzekwowaniu przepisów pokazują, że obecne ramy prawne przestają odpowiadać realiom rynku.
Nowy układ sił w branży - dane jako kluczowy zasób
Podczas panelu „The new balance of power in the aftermarket” przedstawiciele firm Mobivia, Matthies, Boston Consulting Group, VDIK oraz Allianz analizowali zmieniające się relacje między uczestnikami rynku. Wspólnym wnioskiem była rosnąca rola danych jako strategicznego zasobu, który w najbliższych latach będzie determinował przewagę konkurencyjną.
Zdaniem prezesa SDCM, Tomasza Bębna, obecna sytuacja jasno pokazuje, że regulacje nie nadążają za tempem zmian technologicznych: –Rynek aftermarketu wchodzi w fazę, w której dane stają się równie istotne jak części zamienne. Bez jasnych i jednolitych zasad dostępu do danych trudno będzie mówić o realnej konkurencji. Jeżeli producenci będą interpretować przepisy w różny sposób, powstanie fragmentaryczny rynek, który zniechęci inwestorów i utrudni rozwój nowych usług cyfrowych.
W ocenie Nadii Rybczyńskiej, Public Affairs & Communication Manager w SDCM, najbliższe lata będą kluczowe: –Konferencja CLEPA wyraźnie pokazała, że jesteśmy w punkcie zwrotnym dla europejskiego rynku aftermarketu. To moment, w którym rozstrzyga się, czy uda się utrzymać jego otwarty oraz konkurencyjny charakter, czy też rynek zacznie stopniowo koncentrować się wokół największych graczy. Od tego, jakie decyzje regulacyjne zapadną dziś, zależy nie tylko poziom konkurencji, ale także tempo rozwoju usług cyfrowych i innowacji w całym ekosystemie motoryzacyjnym.
Następna edycja CLEPA Aftermarket Conference planowana jest na wiosnę 2027 roku.
Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM) to ponad 250 największych marek przemysłu i rynku części motoryzacyjnych, reprezentujących interesy przemysłu, handlu i usług o wartości blisko 140 mld złotych rocznie tworzących ponad 330 000 miejsc pracy. SDCM należy do największych organizacji europejskich takich jak: CLEPA (Europejskie Stowarzyszenie Producentów Części Motoryzacyjnych) i FIGIEFA (Międzynarodowa Federacja Niezależnych Dystrybutorów Motoryzacyjnych).